Etiket, bir bulut kaynağına eklenen anahtar ve değer çiftidir. Tek başına bir maliyet aracı değildir ama fatura satırını bir sahibe, bir uygulamaya ve bir ortama bağlayan en yaygın yoldur. Etiketsiz kaynak faturada görünür fakat kime ait olduğu görünmez. Bu yazı bulut maliyet yönetimi ve FinOps danışmanlığı sayfasının görünürlük tarafını destekler. Fiyat, oran veya sonuç taahhüdü içermez.
Hızlı Özet
İyi bir etiketleme stratejisi az sayıda zorunlu anahtarla başlar. Anahtar adları ve izin verilen değerler yazılı bir sözlükte tutulur. Zorunluluk kaynak oluşturulurken uygulanır ve eksik etiketler düzenli taranır. Etiketlenemeyen ya da paylaşılan kalemler için ayrı bir dağıtım kuralı yazılır. Leon-X bulut altyapısının sahibi değildir. Etiket ve politika özelliklerinin kapsamı sağlayıcıya göre değiştiği için ayrıntılar resmi dokümantasyonla doğrulanır.
İçindekiler
- Etiket Neyi Çözer
- Küçük Bir Etiket Sözlüğü
- Adlandırma Kuralları
- Etiket Zorunluluğu Nasıl Uygulanır
- Etiketlenemeyen ve Paylaşılan Maliyet
- Etiket Sapması ve Denetim
- Yaygın Hatalar
- Kontrol Listesi
- Leon-X ile Sonraki Adım
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
- Kaynaklar
Kaynak Wikimedia Commons, Barcode label. Fotoğraf Aikzhobi tarafından çekilmiş olup CC BY-SA 4.0 lisansıyla yayımlanmıştır.
Etiket Neyi Çözer
FinOps döngüsünün ilk aşaması, harcamanın nereden geldiğini görünür kılmaktır. Bu görünürlük iki yolla kurulur. Biri hesap, abonelik ya da proje gibi yapısal ayrımdır. Diğeri kaynak üzerindeki etiketlerdir. Yapısal ayrım kaba bir kırılım verir. Etiket ise aynı hesap içindeki kaynakları uygulamaya, ekibe ya da ortama göre ayırmayı sağlar.
Etiketin çözdüğü üç soru vardır. Bu harcamanın sahibi kim. Hangi uygulama ya da hizmet için yapılıyor. Üretim mi, test mi, geliştirme mi. Bu üç soruya cevap veremeyen bir rapor, sahiplik konuşmasını başlatamaz.
Küçük Bir Etiket Sözlüğü
Başlangıçta az sayıda anahtar yeterlidir. Çok sayıda zorunlu etiket, uygulanmayan bir kural üretir.
Çoğu kurum için şu anahtarlar işe yarar kümeyi oluşturur.
- Sahip. Kaynaktan sorumlu kişi ya da ekip
- Uygulama. Kaynağın hizmet verdiği uygulama ya da ürün
- Ortam. Üretim, test, geliştirme gibi sabit değerlerden biri
- Maliyet merkezi. Faturanın muhasebe tarafında bağlandığı birim
- Proje. Süreli bir iş için açılan kaynakların bağlandığı proje, varsa
Her anahtar için izin verilen değerler yazılmalıdır. Ortam anahtarının değeri bir ekipte "prod", diğerinde "üretim", üçüncüsünde "production" olursa rapor aynı ortamı üç ayrı grup gösterir. Değer listesi sözlüğün içinde sabitlenir.
Sözlüğün bir sahibi olmalıdır. Yeni anahtar isteğini, değer eklemeyi ve eski anahtarın kaldırılmasını bu kişi ya da ekip onaylar. Sahipsiz sözlük birkaç ay içinde dağılır.
Adlandırma Kuralları
Küçük adlandırma kararları raporu doğrudan etkiler. Bazı bulut sağlayıcılarda etiket anahtarları ve değerleri büyük ve küçük harfe duyarlıdır. Bu durumda "Sahip" ile "sahip" farklı iki anahtar sayılabilir. Duyarlılık ve karakter sınırları sağlayıcıya göre değişir, bu yüzden kural yazılmadan önce ilgili dokümantasyon okunmalıdır.
Pratik kurallar kısadır. Tek bir yazım biçimi seçilir ve her yerde aynı kullanılır. Anahtarlarda boşluk ve özel karakterden kaçınılır. Türkçe karakter kullanılıp kullanılmayacağı baştan kararlaştırılır, çünkü bazı araçlar bunları farklı işler. Değerler serbest metin yerine mümkün olduğunca sabit listeden seçilir.
Etiket Zorunluluğu Nasıl Uygulanır
Etiketi sonradan eklemek, baştan eklemekten çok daha zahmetlidir. En kalıcı yol zorunluluğu kaynak oluşturulurken uygulamaktır.
Altyapı kodu ya da şablonlar kullanılıyorsa zorunlu etiketler şablonun içine yazılır. Böylece kaynak etiketsiz oluşturulamaz. Elle oluşturma da mümkünse bulut sağlayıcının politika özellikleriyle denetlenir. Bu özellikler eksik etikete sahip kaynağın oluşturulmasını engelleyebilir ya da yalnızca uyarı üretebilir. Hangisinin mümkün olduğu sağlayıcıya ve hizmete göre değişir.
Zorunluluğu hemen en katı haliyle açmak ekipleri yavaşlatır. Önce uyarı modu açılır, eksikler görünür olur, ekipler alışır. Ardından kritik anahtarlar için engelleme moduna geçilir. Bu geçiş tarihi ekiplere önceden duyurulmalıdır.
Etiketlenemeyen ve Paylaşılan Maliyet
Her kalem etiketlenemez. Bazı hizmetler etiket desteklemez, bazı kalemler de tek bir uygulamaya ait değildir. Ağ geçitleri, ortak izleme araçları ve paylaşılan veri tabanları buna örnektir.
Bu kalemler için ayrı bir dağıtım kuralı yazılmalıdır. Kural basit olabilir. Paylaşılan kalem, kullanan uygulamalara eşit ya da kullanım ölçüsüne göre bölünür. Önemli olan kuralın yazılı olması ve her dönem aynı biçimde uygulanmasıdır. Kural değişirse kayda geçirilir, aksi halde dönemler arası karşılaştırma bozulur.
Veri çıkışı gibi trafik kalemlerinin kırılımı da etiketle bağlantılıdır. Bu konunun ayrıntısı egress ve veri çıkış ücretlerini izleme yazısında ele alınır.
Etiket Sapması ve Denetim
Etiket stratejisi kurulduktan sonra da bozulur. Yeni kaynaklar etiketsiz açılır, değerler elle değiştirilir, ekip yeniden yapılanınca sahip alanı eskide kalır. Bu, yapılandırma sapmasının etiket tarafıdır ve aynı mantıkla yönetilir. Hedef durum etiket sözlüğüdür, gerçek durum kaynakların etiketleridir. Karşılaştırma ve istisna kaydı düzeni patch ve configuration drift kontrolü yazısında anlatılan yaklaşımla aynıdır.
Denetim için iki ölçü yeterlidir. Etiketsiz kaynakların listesi ve etiketli olup değeri sözlük dışında kalan kaynakların listesi. Her iki liste düzenli aralıkla ilgili sahiplere gönderilir. Düzeltme için bir süre tanımlanır ve süre dolunca kayıt yöneticiye yükselir.
Sahip alanı da düzenli doğrulanmalıdır. İşten ayrılan ya da ekip değiştiren bir kişi, etiket üzerinde hâlâ sahip görünebilir. Bu durumda rapor yanlış kişiye gider ve sahiplik fiilen boşalır. Sorumlulukların yönetilen bulutta nasıl ayrıldığı yönetilen bulut sorumluluk matrisi yazısında anlatılır.
Yaygın Hatalar
Çok sayıda zorunlu anahtarla başlamak ilk hatadır. Kimse hepsini doldurmaz ve kural fiilen uygulanmaz.
Değer listesini sabitlememek ikinci hatadır. Aynı ortamın farklı yazımları raporu parçalar.
Etiketi yalnızca sonradan eklemek de sorun çıkarır. Mevcut kaynaklara toplu etiket eklemek bir kez işe yarar, ama yeni kaynaklar için kuralı şablona yazmazsanız aynı boşluk yeniden oluşur.
Sözlüğe sahip atamamak ve etiketle sahip bilgisini güncel tutmamak da sık görülür. Etiket vardır ama doğru kişiyi göstermez.
Son olarak, etiketi tek başına yeterli saymak yanlıştır. Etiket görünürlük sağlar, karar vermez. Karar için rapor, toplantı ve sahip gerekir.
Kontrol Listesi
- Zorunlu etiket anahtarları az sayıda ve yazılı bir sözlükte mi
- Her anahtar için izin verilen değerler tanımlı mı
- Sözlüğün bir sahibi ve değişiklik süreci var mı
- Adlandırma biçimi, büyük küçük harf duyarlılığı dahil, belirlenmiş mi
- Zorunlu etiketler altyapı şablonlarının içinde mi
- Uyarı modundan engelleme moduna geçiş planı ekiplere duyurulmuş mu
- Etiketlenemeyen ve paylaşılan kalemler için yazılı bir dağıtım kuralı var mı
- Etiketsiz ve sözlük dışı kaynak listeleri düzenli gönderiliyor mu
- Sahip etiketi ekip değişikliklerinde güncelleniyor mu
Leon-X ile Sonraki Adım
Leon-X mevcut bulut ortamınızdaki etiket durumunu, sözlük boşluklarını ve sahipsiz kaynakları birlikte inceler. Hangi kalemlerin faturada uygulamaya bağlanamadığını, hangi değerlerin birbirinden farklı yazıldığını ve zorunluluğun hangi aşamada uygulanabileceğini listeler. Kapsam ve düzen ortamınıza göre netleşir. Sağlayıcıya ait etiket ve politika ayrıntıları resmi dokümantasyonla doğrulanır. Ayrıntılar bulut maliyet yönetimi ve FinOps danışmanlığı sayfasında yer alır. Keşif için iletişime geçin.
Sık Sorulan Sorular
Etiket ile hesap ya da abonelik ayrımı birbirinin yerine geçer mi?
Hayır. Hesap ya da abonelik ayrımı kaba bir sınır çizer, etiket ise aynı sınır içindeki kaynakları ayırır. İkisi birlikte kullanıldığında görünürlük daha tam olur.
Kaç etiket anahtarı kullanmalıyım?
Başlangıçta sahip, uygulama, ortam ve maliyet merkezi gibi birkaç anahtar yeterlidir. Zorunlu anahtar sayısı arttıkça uygulanabilirlik düşer.
Mevcut etiketsiz kaynaklar ne olacak?
Önce etiketsiz kaynakların listesi çıkarılır ve sahiplerine gönderilir. Toplu düzeltme bir kez yapılır ve yeni kaynaklar için zorunluluk şablona yazılır.
Her maliyet kalemi etiketlenebilir mi?
Hayır. Bazı hizmetler etiket desteklemez ya da kalem paylaşılandır. Bu kalemler için yazılı bir dağıtım kuralı gerekir.
Sonuç
Etiketleme stratejisi, FinOps için harcamayı sahibine, uygulamasına ve ortamına bağlayan temel görünürlük düzenidir. Küçük bir sözlük, sabit değer listeleri, oluşturma anında zorunluluk ve düzenli denetim bu düzeni ayakta tutar. Etiketlenemeyen kalemler için yazılı bir dağıtım kuralı da eksik kalan kısmı kapatır. Kapsam için bulut maliyet yönetimi ve FinOps danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- FinOps Foundation, FinOps Framework (finops.org)
- Bulut sağlayıcıların resmi kaynak etiketleme ve politika dokümantasyonu
- Leon-X, bulut maliyet yönetimi ve FinOps danışmanlığı
